موهوم و خرافه مانندى را درباره‌ى كليه‌ى سلاطين - كه به زعم مندرجات آن همگى بى عيب و نقص و حتى فناناپذيرند - در ذهن خوانندگان القا كند . خبر درگذشت ناپلئون سوم سه سال بعد به اطلاع مردم رسيد و پايان غم‌انگيز زندگى امپراتور روسيه نيز - كه بعد از ناصر الدين شاه مقتدرترين سلطان سراسر جهان بود - براى مشتركين اين روزنامه‌ى رسمى به صورت راز اسرارآميزى مدت‌ها سرپوشيده ماند . آن عده از اروپايىها و ايرانيانى كه زبان انگليسى مىدانند ، مىتوانند مشترك فارن پيپرز « 1 » شده و هر روز اوراق جداگانه‌يى را كه مدير آژانس تلگراف هند - اروپايى اخبار مخابره شده از لندن را در آنها چاپ مىكند ، دريافت كنند و در جريان اخبار دنيا قرار گيرند ، از اين طريق هركسى در ايران مىتواند از حوادث سياسى و اخبار مهم دنيا بيست و چهار ساعت بعد از انتشار اولين شماره‌ى روزنامه‌ى تايمز « 2 » اطلاع حاصل كند . روزنامه‌ى اطلاع بيش‌تر جنبه‌ى علمى دارد . سردبير آن صنيع الدوله « 3 » عضو رسمى انجمن جغرافيايى كشور فرانسه از اينكه به چند زبان تسلط كامل دارد و دانشمند كم‌نظيرى به شمار مىآيد ، سخت به خود مىبالد . از حق نبايد گذشت دانش اين شخص حتى اگر در مقياس اروپايى هم ارزيابى شود ، ارزنده و قابل احترام است . اين محقق برجسته علاقه دارد در روزنامه‌ى خود بحث‌هاى مفصل و مشروح علمى را - كه در آنها كلمات فنى لاتين ، آلمانى و فرانسه داخل پرانتز و معادل فارسى آنها در مقابل هر كلمه چاپ مىشود - منتشر كند . اندوه بزرگ صنيع الدوله اين است كه به حروف چاپى يونانى دسترسى ندارد . يك نفر فرانسوى نيز كه شخص تحصيل كرده و بسيار مطلعى است ، در تهيه‌ى مقالات اين روزنامه با وى همراهى مىكند . اين تنها اروپايى مقيم تهران است كه ولو به ظاهر به دين اسلام گرويده است و ظاهرا اين كار بيش‌تر به علت نجات زندگى خود و دخترى بوده است كه نسبت به يكديگر صميمانه عشق مىورزيدند . ولى با وجود تغيير مذهب و همه‌ى اين حرف‌ها شخص مذكور سخت مورد احترام و علاقه‌ى كسانى است كه او را مىشناسند و انصافا درخور چنين احترام و منزلتى نيز هست « 4 » .

--> ( 1 ) . Foreign Papers ( 2 ) . Times ( 3 ) . منظور ، محمد حسن‌خان اعتماد السلطنه [ 1259 - 1313 ] مترجم حضور و وزير انطباعات ناصر الدين شاه است كه آثار زيادى از خود به يادگار گذاشته است . م . ( 4 ) . اين فرانسوى ژول ريشار است ، كه بعد از مسلمان شدن به نام رضاخان ناميده شده است و شرح -